Ara
  • İlyas Boydak

Felaket sonrası stok ve fiyat durumu

En son güncellendiği tarih: 5 Haz 2020

Corona virüsün bütün dünyayı etkilemesi ile birlikte ülkelerdeki stokların bitmesi ve fiyat artışları ile ilgili bir çok paylaşım yapıldı sosyal medyada. Haberlerin birçoğu bireysel olarak doğru olmakla birlikte bir çok zaman geneli yansıtmamakta. Mesela bir el temizleme jeli bir çok mağazada eski fiyatından satılırken bir internet sitesindeki yüksek afaki fiyat genel bir tutum gibi gösterilebilmekte.

Bu konu ile ilgili Eduardo Cavallo, Alberto Cavallo ve Roberto Rigobon’un 2010 Şili ve 2011 Japonya depremi sonrası stok ve fiyatlardaki değişim ile ilgili güzel bir çalışması var. Covid-19 sonrası durum ile ilgili bize ışık tutabilir.

Bu çalışma için dünyanın her yerinde online olarak aylık bir milyarın üzerinde fiyat ve stok bilgisi alan “the billion prices project”’ten faydalanılmış. İlgilenenler http://www.thebillionpricesproject.com adresinden projeyi ve diğer çalışmaları inceleyebilir.

Deprem sonrası stok ve fiyat durumuna gelirsek;

Şili’de deprem gününden itibaren azalmaya başlayan stoklar ile en düşük stoğun görüldüğü an arası 61 gün, toplamda ise ürünlerin çeşit olarak %32’nin stoğu sıfırlanmış.

Japonya’da ise 18 günde minimum stok miktarına ulaşılmış ve bütün stokların çeşit olarak %17’si sıfırlanmış.

Analiz karaborsayı içermediği için stoğu sıfırlanan ürünlerin karaborsa fiyatlarını göremiyoruz, normal market fiyatlarında ise kayda değer bir artış olmamış.

Şili’deki depremin zararı yaklaşık 30 milyar USD, GDP’nin %18,65’i, Japonya’daki depremin zararı 210 milyar USD, GDP’nin %3,85’i olmuş.

Toplam’da Şili’ye göre 7 kat zarar etse de ekonomisinin büyüklüğüne göre daha az zarar eden Japonya Şili’den çok daha hızlı toplarlanmış.

Peki bu verilere bakarak Corona Virüs sonrası nasıl bir tablo oluşur? Görünüşe göre bu sefer bütün dünya bu virüsten etkileniyor yani felaket sonrası uluslararası ticaretle ürün tedariki önceki örneklere göre çok daha zor olacak.

Ülkelerin iç üretim kabiliyetleri ile üretebildikleri ürünlerde stok yenileme süreleri çok daha hızlı olacak mesela Türkiye dünyanın 3. büyük makarna üreticisi olduğu için tahminen makarna stoğunda bir sorun yaşanmazken Çin’den ithal hammaddeye bağlı sektörlerde stok sorunu olabilecek.

İşin aslı bu virüs ülkelerin kendi kendilerine yetebilme yetenekleri için ciddi bir sınav olacak umarım ülke olarak bu sınavı en az sorunla atlatırız🙏🏿

Not: Makalenin tamamına http://www.thebillionpricesproject.com/wp-content/papers/Cavallo-NaturalDisasters.pdf adresinden ulaşabilirsiniz.

614 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

Tekrar...

©500Pub 2020